De Leider spreekt: NSB-propagandamateriaal als bron

Den Haag
vrijdag 14 september
20:45

Koop Tickets


Wist je dat Anton Mussert, oprichter en leider van de Nationaal-Socialistische Beweging (NSB), deze organisatie na de Tweede Wereldoorlog afspiegelde als een bovengrondse verzetsbeweging tegen de Duitse bezetter? De NSB als alternatief op het Duitse nationaalsocialisme. En wist je dat liquidaties op NSB-leden door het verzet in propagandafilms werden gepresenteerd als daden van terreur? Kom meer te weten over de beeldpropaganda van de NSB en de aantrekkingskracht van de beweging, die 100.000 leden telde in 1943.

Eensgezindheid, saamhorigheid en lotsverbondenheid waren emoties waar de NSB graag aan appelleerde. Dit blijkt ook uit de 171 films en bijna 600 foto’s van de Film- en Fotodienst der NSB die dit voorjaar online zijn gepubliceerd in het publieke domein. Ze tonen geïdealiseerde eigenschappen als orde, discipline, tucht en patriottisme en verbeelden een ‘volksgemeenschap’ zoals de NSB die voorzag.

Het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid en het NIOD instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies publiceerden dit voorjaar de NSB-foto’s en –films. Dit gebeurde binnen een project van het Netwerk Oorlogsbronnen: het ‘WO2 Open Data Depot’ (mogelijk dankzij het Prins Bernhard Cultuurfonds). In het kader van het Jaar van Verzet vertonen en duiden we het NSB-propagandamateriaal tijdens de Nacht van de Dictatuur.

Robin te Slaa (historicus en publicist gespecialiseerd in de NSB) duidt het beeldmateriaal aan de hand van fragmenten. Ruurd Blom (Mediamanager Collectietoegang bij Beeld en Geluid) vertelt over de aanleiding en motivatie om de beelden te publiceren.

Negenjarig bestaan NSB te Utrecht. Links naast de camera van het Profilti Nieuws Dhr. G.J. Teunissen, Hoofd Filmdienst der NSB. Collectie: NIOD. Vervaardiger: Nationaal Foto Kantoor.

bekijk het volledige programma voor Den Haag